HABER MERKEZİ Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Faruk Çelik ile Konfederasyon ve sendika temsilcilerinin SSGSS yasasına ilişkin bazı başlıkları yeniden masaya yatırdığı bugünlerde AKP hükümetinin yeni bir kıyım hazırlığı içinde olduğu ortaya çıktı. Tarafların görüşüne sunulmadan AKP Hükümetinin kıdem tazminatı başlığında çok temel değişikliklere gittiği görülüyor.

İlk hazırlanan taslaktan farklı olarak kıdem tazminatına yönelik öngörülen değişikler şimdiden sendikaların tepkisine yol açtı. Emekçiler için “iş güvencesi” en temel çalışma haklardan biri olurken bu başlığa yönelik değişikliklerin kabul edilemez olduğu vurgulanıyor.

AKP kıdem tazminatını unutun diyor
AKP’nin daha önce hazırladığı taslakta bireysel emeklilik sistemine geçiş öngörülürken, mevcut çalışanların yasa çıkana kadarki hakları korunmuş, bundan sonraki çalışmaları ve yeni işçiler açısından kıdem tazminatında yatırım fonu sistemine geçilmesi tasarlanmıştı. Buna göre işverenin yatıracağı prim ve bu primlerin nemalarından oluşacak fonlarda ne kadar para birikirse, işçi kıdem tazminatı kadar parayı alacaktı. Yeni sistemde kıdem tazminatı için işten atılma beklenmeyecek, toptan ödeme isteyen işçi birikmiş tazminatını alabilecekti. Fondaki parasını on yıldan önce alanlara, sadece ana para verilecekti.

İlk taslakta, fonda biriken paranın nemasıyla on yılın sonunda işçi tarafından istenildiği takdirde alınması öngörülürken, son taslakta bundan vazgeçildi. Yine son taslağa göre, kıdem tazminatı alabilmek için işçinin ya yaşlılık ya da malullük dolayısıyla emekliliği hak etmesi veya ölmesi gerekiyor ki bu kıdem tazminatının kaldırılması anlamına geliyor. Emeklilik yaş haddini doldurmuş fakat prim gün sayısı kısmi aylık almaya yetmeyenler de Sosyal Güvenlik Kurumu'na başvurarak yatırmış olduğu primler için “toptan ödeme” istemeleri halinde, kıdem tazminatına hak kazanabilecek. Yeni taslağa göre işten atılanlar da tazminat alamayacak.

Sistem bunu taşıyamaz gerekçesi
Taslağı hazırlayan uzmanlar ilk taslakta yer alan, işçilerin kıdem tazminatı yatırım fonu'nda biriken paralarını on yıl sonunda nemasıyla birlikte çekme hakkını veren düzenlemeden, sistemin bunu taşıyamayacağı gerekçesiyle vazgeçildiğini ileri sürüyor. Bir yetkilinin görüşüne göre, "İlk başta on yıl olarak öngörüldü. Fakat herkesin sık aralıklarla yatırım fonundan para çekmesinin sistemi işlemez hale getireceği ve sistemin çökmesine yol açacağı düşüncesiyle bundan vazgeçildi."

Mevcut sistemde işçi kıdem tazminatına daha kolay ulaşırken, kadın 20 yıl, erkek 25 yıllık sigortalılık süresini doldurmuş ve prim gün koşulunu yerine getirmiş fakat emeklilik yaşı henüz gelmemiş olsa dahi kıdem tazminatına hak kazanabiliyor.

Sendikalar: bu kabul edilemez
Kıdem tazminatına ilişkin taslaktaki değişikliğin ortaya çıkmasının ardından sendikalardan bu durumun kabul edilemez olduğuna dair açıklamaları geldi.

Türk-İş uzmanlarından Celal Tozan, getirilen düzenlemelerin kabul edilemeyeceğini ifade etti. Bu düzenlemeyle, iş akdinin feshi, askerlik, evlenen kadınların bir yıl içinde kendi isteğiyle ayrılması gibi hallerde kıdem tazminatı hakkının ellerinden alındığına dikkat çeken Celal Tozan, "Hükümet yetkilileri henüz karar vermediklerini belirtiyor. Anlaşılan önce kamuoyunda tartışma açtırmak istiyorlar. Ama kıdem tazminatını emeklilik ve ölümle sınırlayan düzenleme kabul edilemez" dedi.

Petrol-iş: sosyal güvenlik yasasına karşı tavrımız önemli
Petrol-iş Genel Başkanı Mustafa Öztaşkın SSGSS ile ilgili yaptığı açıklamada kıdem tazminatı başlığına da değinerek, hükümetin (kazanılmış haklara dokunmuyoruz) açıklamasının ''yalan'' olduğunu savundu. Öztaşkın, kazanılmış hakların ötesinde esas sorunun gelecek kuşakların haklarını teminat altına alabilmek olduğunu belirtti.

Sendika temsilcilerinin derhal Ankara'da toplanmasını ve yasa tasarısı geri çekilinceye kadar mücadele etmelerini isteyen Öztaşkın, Ankara'ya gelemeyen işçilerin de bulundukları yerlerde eylem yapmaları çağrısını tekrarladı.

''Sosyal Güvenlikte eğer Hükümete geri adım attıramazsak kıdem tazminatınızı unutun'' diyen Öztaşkın, ''Bugün, Sosyal Güvenlikte ortaya koyacağımız tavır, aynı zamanda kıdem tazminatımızın geleceğini belirleyecektir. Zaten ikisini birlikte ele alıyoruz. Emek Platformu, ortaya koyduğu tavır ve çizgiden taviz vermemelidir. Elbette uzlaşı anlamında adım atılabilir. Ama özünden bir sapma olmaz'' dedi.

Belediye–İş’ten genel grev
Türkiye Belediyeler ve Genel Hizmet İşçileri Sendikası (Belediye-İş) Genel Başkanı Nihat Yurdakul ise, "kıdem tazminatıyla ilgili hem Belediye-İş olarak, hem de Türk-İş olarak tavrımız aynıdır. Kıdem tazminatına dokunulursa bunu, genel grev sebebi sayarız" açıklamasında bulundu.

“2028 yılından itibaren yürürlüğe girecek. Size ne oluyor” diyenleri de eleştiren Yurdakul, bu anlayışa karşı olduklarını belirtti ve “2028 dedikleri bizim çocuklarımız; çocuklarımızı tarif ediyorlar. Kimse bize 'sesinizi çıkartmayın, bu 2028 yılından sonra yürürlüğe girecek' diyemez. Bu, bizim çocuklarımıza ve geleceğimize saygısızlıktır. Ülkenin geleceği için bizden alacağınız varsa alın ama çocuklarımızın geleceğine dokunmayın'' şeklinde konuştu.