soL AKP iktidarı bir taraftan referandumda "evet" oyu verilmesi için çaba gösterirken, iki haftadır da paketteki, "11’inci Cumhurbaşkanı halkoyuyla seçilir” ibaresini çıkararak Cumhurbaşkanı Abdullah Gül'ün görev süresiyle ilgili tartışmayı önlemeyi amaçlamıştı. Anayasa değişikliği için 16 Ekim Salı günü yapılan son meclis oylamasıyla bu değişikliği de istediği yönde gerçekleştiren AKP, referandumdan çıkacak cevabı halkın genelinin kabul oyu olarak göstermeye çabaladı.

Dün yapılan referandumun düşük katılımlı ve sonucunun gerçekte yüzde 46 ile evet olması, aslında halkın siyasetten nasıl uzaklaştırıldığının da göstergesi oldu. Gece bir basın açıklaması yapan Başbakan Recep Tayyip Erdoğan referandum sonuçlarının halkın çoğunluğunun katılımını ve anayasa değişikliğine evet dediğini gösterdiğini ileri sürdü.

“Cumhurbaşkanını halk seçecek” vurgusuna dayanarak referandumun tutarlılığını ispata çalışan Erdoğan, istedikleri sonucu elde ettiklerini de sözlerine ekledi. Referandumun ardından özellikle CHP’nin dava açacaklarını açıklaması referandumun meşruiyeti konusunda tartışmaların süreceğini gösteriyor. Referandum öncesi açıklama yapan siyasi partiler, bazı sendikalar ve sivil toplum örgütleri referanduma katılmanın ve evet oyu vermenin halkı siyaset yapmaya yakınlaştıracağı yönünde açıklamalar yapmışlardı. Oysa ki halkın çoğunluğunun ne için referanduma gidildiğini bilmediği, siyasetçilerin ise son ana kadar yapıp yapmamakta karar veremedikleri referandum ile cumhurbaşkanlığı tartışmaları rafa kaldırılamadı.

Referanduma siyasiler ne dedi?
CHP, gümrüklerde oy verme işleminin başlaması nedeniyle pakette değişiklik yapılmasının hukuki olmadığını savunarak, referandum öncesinde 21 Ekim'de sandık başına gidilmemesi yönünde çağrı yapmıştı. Referandumun ardından bir açıklama yapan CHP Genel Başkan Yardımcısı Cevdet Selvi, referandum sonuçlarının Türkiye'de "çok ciddi sorunlar yaratacak bir kaosun" alt yapısını oluşturduğunu söyledi. Referandum sonrasında Cumhurbaşkanı Abdullah Gül'ün durumunun tartışmalı hale geldiğini savunan Selvi, "şu anda yapılan referandum hukuken geçersiz olacak niteliktedir" diye konuştu. Ülkenin içinde bulunduğu sıcak gündemi de hatırlatan Selvi, bu konuların hükümet tarafından ciddiye alınmadığını söyleyerek AKP hükümetinin referandumu halka dayattığını, hatta aceleyle para cezası çıkararak özgür iradeye ekonomik baskı uyguladığını da ifade etti.

DSP Genel Başkanı Zeki Sezer de referandum sonuçlarına ilişkin yaptığı açıklamada, sonuçların hukuk karmaşası yaratacak durumda olduğunu, AKP hükümetinin bir intikam gerçekleştirdiğini söyledi. Referandum sonuçlarının önümüzdeki günlerde yeni tartışmalara neden olacağı uyarısında bulunan Sezer, referandumun hukuksal anlamda referandum tekniğine uymadığını da belirtti. Dört ayrı konunun aynı paket içinde oylandığını söyleyen Sezer, “dolayısıyla bu işe evet diyenlerin ne kadarı Cumhurbaşkanını halk seçsin, ne kadarı genel seçimlerin 4 yıla indirilmesini ya da ne kadarı TBMM'nin bütün toplantılarda 184'le açılmasına oy verdi, bu belli değil. Zaten oylama sürerken gümrüklerde bir başka hukuksuzluk yapılıp, bazı maddeler metinden çıkarıldı" dedi.

Geçici iki maddenin paketten çıkarılmasına destek veren MHP adına Grup Başkanvekili Mehmet Şandır bir açıklama yaparak MHP olarak referandumu anlamsız ve faydasız bulduklarını, sonuçları itibarıyla belirsiz bir ortam oluşmasından endişe ettiklerini ancak anayasa paketine verdikleri desteğin, referanduma dönük peşin bir destek anlamına gelmediğini öne sürdü.

DTP referandum sürecinin başından beri AKP hükümetini destekleyerek geçici iki maddenin paketten çıkarılmasına da evet demişti. Referanduma sunulan anayasa değişikliğine de evet oyu verme çağrısı yapan DTP, referandum sonrasında henüz bir açıklama yapmadı.