soL TEKEL’in alkollü içkiler bölümü 2004’te Nurol – Limak – Özaltın – Tütsab ortaklığına satılmıştı. Kurumun adını Mey İçki olarak değiştiren konsorsiyum, şirketi 2006 yılı başında özelleştirme bedelinin üç katına varan bir fiyata Amerikan Texas Pacific Group’a (TPG) satmıştı. TEKEL İçki’nin Teksaslılara peşkeş çekilmesi, Türkiye tarihindeki en önemli özelleştirme vurgunları arasında yer alıyor.

Bir koyup üç almak
2004 yılında iki ayrı ihale ile özelleştirilmeye çalışılan TEKEL’in sigara bölümünün ihalesi, verilen 1,15 milyar dolarlık teklif yetersiz bulunduğu için iptal edilmiş, içki bölümü ise 2004 yılında 292 milyon dolara dörtlü Nurol – Limak – Özaltın – Tütsab konsorsiyumuna satılmıştı.

Kurumun adını Mey İçki olarak değiştiren konsorsiyum, sadece pazarlama faaliyetleri ile iki yıl boyunca rekor düzeyde kâr elde etmişti. Ayrıca, TEKEL İçki satıldığında depolarında bulunan şişelenmiş durumdaki içki stoklarının piyasa değeri dahi yaklaşık özelleştirme bedeli kadardı.

Dörtlü konsorsiyum 2006 yılının Nisan ayında, yani TEKEL İçki’nin özelleştirilmesinden iki buçuk yıl sonra Mey İçki’nin yüzde 90 hissesini 810 milyon dolara TPG’ye satmıştı. Böylece dörtlü konsorsiyum TEKEL İçki’yi el çabukluğu marifet ile ihale bedelinin üç katına satmış, aradaki iki yılda elde ettiği kâr da yanına kalmıştı.

Tasfiye ve işçi kıyımı
Dörtlü konsorsiyumdan Mey İçki’yi alan alan TPG’nin ilk işi üretimi “rasyonalize” etmek olmuştu. Özelleştirme sonrasında yalnızca pazarlama kampanyaları ile kârını katlayan dörtlü konsorsiyumdan farklı olarak TPG, çok uluslu bir kartel olmanın ve özelleştirme ihalesine bizzat girmemiş olmasının da verdiği rahatlıkla Mey İçki’nin zarar etmekte olan kısımlarını budamaya başlamıştı. İzmir Alkollü İçkiler Fabrikası, Çanakkale Kanyak Fabrikası ve Paşabahçe Tekel Fabrikası da aralarında olmak üzere toplam 17 tesisten 12’si kapatılmış, çok sayıda işçinin iş akdi feshedilmişti.

Boşaltılan tesislerden gayrımenkul mülkiyeti halen devlette olanların bu sefer de emlak olarak satılması gündeme gelmişti. Örneğin Mey'in boşalttığı Türkiye’nin en büyük içki fabrikası olan Paşabahçe İçki Fabrikası'nın turizm tesisi haline getirilip bir “butik otel” yapılabileceği dile getirilmişti.

Özelleştirme karşıtı mücadelenin önemi
Tüm bu süreç boyunca TEKEL işçisi haklarını almak için direniş göstermeye çalışmıştı. Ancak, özelleştirme sürecinin başından itibaren sürekli bir direnç hattı oluşturulamaması etkisini göstermiş, TPG tarafından yapılan tasfiyelere yönelik tek tek yürütülen mücadele çabaları ortak bir mücadeleye dönüştürülememişti.

Bu süreç içerisinde, Yozgat Bira Fabrikası’nın çatısına çıkan 40 işçinin dramı ve günlerce sürdürülen Beykoz Paşabahçe direnişi hafızalara kazınmıştı. 2006 yılının aralık ayında çalıştıkları fabrikayı terk etmeyen TEKEL emekçilerinin direnişi günlerce sürmüş, direnişe Yurtsever Cephe, Nazım Hikmet Kültür Merkezi ve Türkiye Komünist Partisi de destek vermişti.

Bu olanlardan geriye, TEKEL işçisi için örgütlü biçimde özelleştirmeye karşı çıkmanın ne denli önemli olduğu dersi kalmıştı. TEKEL İçki’de yaşanılanlardan çıkartılan bu dersin, bugün TEKEL Sigara’nın satışına hazırlanan AKP iktidarının karşısında hatırlanıyor olması, mücadelenin yeni bir boyuta taşınıyor olduğunu gösteriyor.