soL Altı ayrı sigara fabrikası ve yıllardır piyasada bulunan markaları ile birlikte blok satışa çıkartılan TEKEL Sigara’nın özelleştirme ihalesine çok sayıda “ilgili” olduğu belirtiliyor.

Koç grubu ile ortak olarak Türkiye’de sigara piyasasında bulunan British American Tobacco (BAT), yine Türkiye piyasasında bulunan Japanese Tobacco International (JTI) – Reynolds ve Imperial Tobacco kartellerinin ihaleye katılacağı kesinleşti. Ayrıca Citigroup Venture Capital International (CVCI) ile konsorsiyum kuracak olan Doğan Holding ve Avrupa’nın en büyük yatırım fonlarından Cinven ile konsorsiyum kuracak olan, daha önce Philip Morris – Sabancı’da yöneticilik yapmış olan Kürşat Koçdağ, Cahit Düzel ve Murat Bardakçı'nın oluşturduğu Türk Yönetim Grubu’nun da ihaleye katılacakları bildiriliyor.

Bunların yanı sıra, Limak Grubu’nun da TEKEL’e talip olacağına dair tahminler yürütülüyor. Limak daha önce TEKEL İçki özelleştirmesini kazanan dörtlü konsorsiyum içerisinde yer almıştı. Konsorsiyum 292 milyon dolara “kapattığı” TEKEL İçki’nin çoğunluk hissesini iki buçuk yıl sonra 810 milyon dolara Amerikan Texas Pacific Group’a satmıştı.

Halihazırda Türkiye sigara piyasasının yüzde 42’sine hükmeden ve TEKEL’i satın alması halinde yüzde 80’e yakın bir pazar payına ulaşacak olan Philip Morris – Sabancı ortaklığının ise ihaleye katılmasına izin verilmedi.

İhale için son teklif verme tarihi 25 Ocak 2008 olarak belirlendi.

TEKEL’i alan sigara piyasasında başa güreşecek
İhalenin sorunsuz biçimde sonuçlandırılması halinde, TEKEL’i alacak olan şirket ya da konsorsiyum, İstanbul, Adana, Ballıca, Bitlis, Malatya ve Tokat sigara fabrikalarının yanı sıra, bu fabrikaların sahip olduğu tüm markalara, tütün stoklarının yüzde 25, üretilmiş sigara stoklarının ise tamamına sahip olacak. TEKEL’in Türkiye sigara pazarındaki payı 2007’nin üçüncü çeyreği itibariyle farklı kaynaklar tarafından yüzde 34-38 arasında hesaplanıyor.

Böylelikle eğer TEKEL özelleştirilirse, ihaleyi kazanan firma Philip Morris- Sabancı ortaklığının en büyük rakibi haline gelecek. Eğer ihaleyi BAT veya JTI kazanırsa, kazananın pazar payının Philip Morris – Sabancı ortaklığının üzerine çıkması bekleniyor. Bunların yanı sıra, JTI’nın TEKEL ile Kazakistan’da bir ortaklığı bulunuyor. TEKEL bu ortaklığın yüzde 20 hissesine sahip durumda.

Ayrıca TEKEL, Kuzey Kıbrıs’ta bulunan Kıbrıs Türk Tütün Endüstrisi şirketinin de yüzde 51 hissesine sahip. İhaleyi kazanan firma böylelikle Kuzey Kıbrıs sigara pazarında da önemli bir güç elde edecek.

Büyük skandal: Doğan, şartnameyi hazırlayan Citigroup ile ortak
TEKEL Sigara özelleştirmesi aynı zamanda büyük bir skandala da sahne oluyor. İhaleye katılmak isteyen Doğan Holding’in konsorsiyum ortağı olan CVCI, ihalenin şartnamesini hazırlayan ve aynı zamanda tek tek bütün fabrikaları dolaşıp değerlemeyi yapan Citigroup Global Market'in de bir parçası olduğu Citigroup'un bir iştiraki. Böylelikle Citigroup’un bir parçası şartnameyi hazırlarken, bir diğer parçası da Doğan Holding’le ortak olup aynı şartname ile ihaleye katılmış oluyor.

Bir kez iptal edildi, bir kez vazgeçildi
Tekel’in sigara bölümünün satışı için çalışmalar 2003 yılında başladı. Aynı yıl gerçekleştirilen ihalede, en yüksek teklifi 1 milyar 150 milyon dolar ile JTI vermiş, ancak Özelleştirme Yüksek Kurulu teklifin beklentilerin altına kalmasını gerekçesiyle ihaleyi iptal etmişti.

TEKEL’in ikinci kez özelleştirme ihalesi çalışmalarında marka satışı gündeme gelmiş; ancak sonrasında bu fikirden vazgeçilerek TEKEL Sigara’nın yeniden blok halinde satışına karar verilmişti.

Bütün bu süre boyunca TEKEL’in gayrimenkullerinin satışına devam edilmişti. Bunlar içinden en bilineni 100 milyon dolar’a Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği’ne peşkeş çekilen Ankara Bilkent’teki İkiz Kuleler’di.