Venezuela'da halkın yüzde 49'unun evet dediği değişiklikler ülkeyi sosyalizme götürecek düzenlemeleri içeriyor. Neoliberal uygulamaların mağduru Latin halklarının geleceğinde sosyalizmden başka bir çıkış bulunmuyor.
soL Venezuela halkı, yapılması önerilen değişiklikleri iki blok halinde oyladı. İlk blokta Başkan Chavez tarafından hazırlanan ve anayasanın mevcut 350 maddesinin 33 tanesini değiştiren teklif ile Ulusal Meclis'in yaptığı 13 maddelik ek değişiklik teklifi, ikinci blokta ise yine Ulusal Meclis'in kabul ettiği 26 değişiklik önerisi yer aldı.
İlk blokta Başkana ulusal savunma açısından kritik durumlarda askeri bölge ilanı yetkisi, yeni belediye kurma ve belediye sınırı değiştirme yetkisi ve tüm kent sakinlerine kent yönetimine katılım hakkı veriliyor. Kentteki tüm yurttaşların, o kentte sağlanan hizmet ve olanaklardan eşit olarak yararlanma hakkı anayasal güvence altına alınıyor. Seçmen yaşı 18'den 16'ya indiriliyor. Haftalık çalışma süresi 44 saatten 36 saate indiriliyor, Afrika kökenli Venezuelalılar'ın da yerli ve Avrupa kökenliler gibi eşit vatandaşlar olduğu güvence altına alınıyor ve devletin ücretsiz eğitim sağlama yükümlülüğü orta eğitimden üniversitelere genişletiliyor.
Seçimlerde aday listelerinin eşit sayıda kadın ve erkekten oluşması şarta bağlanıyor. Seçimlerde tüm partilere devlet desteği getiriliyor, buna karşılık yabancı ülkelerden yardım almak yasaklanıyor.
Yerli topluluklar, işçiler, öğrenciler, çiftçiler, gençler ve kadınlar için Halk İktidarı Konseyleri kuruluyor. Bu konseyler, vatandaşların yönetime katılımının temel araçları haline getiriliyor.
Serbest meslek sahiplerine, diğer çalışanlar gibi emeklilik, izin ve ücretsiz sağlık hizmeti getiriliyor.
Ekonomide karma model
Devletin özel sektörü teşvik etme yükümlülüğü kaldırılıyor, yerine karma mülkiyet biçimleri getiriliyor ve büyük devlet işletmeleri teşvik ediliyor. Tekeller yasaklanıyor, stratejik doğal kaynaklarda kamulaştırma hakkı anayasal güvence altına alınıyor.
Özel mülkiyete ek olarak, kamu mülkiyeti, doğrudan ve dolaylı toplumsal mülkiyet (vakıflar, yerli topluluklar, azınlık mülkiyetleri), kolektif grup mülkiyeti ve karma mülkiyet biçimleri tanımlanıyor.
Merkez Bankasının bağımsızlığına son veriliyor ve toplumsal kalkınmanın sağlıklı sürdürülmesi açısından Başkan'a bağlanıyor. Yabancı sermaye teşvikleri kaldırılıyor, petrol sektöründe özelleştirme yasaklanıyor, yerli sermayenin kayırılması hükme bağlanıyor, büyük toprak sahiplerinin atıl durumda tuttukları topraklar için vergi vermesi sağlanıyor.
Devlet yönetim biçiminin sosyalist ilkelere dayalı olması gerektiği, özel sermayenin ancak toplumsal ilkelerle uyumlu olduğu sürece işlev göreceği ve teşvik edilmeyeceği, büyük kamu işletmelerinin teşvik edileceği hükme bağlanıyor.
Gıda güvenliği, tarımsal egemenlik ve tarımda kendine yeterlilik adına devlete kamulaştırma yetkisi veriliyor. Çevreye zarar veren üreticilerin topraklarına el konacağı belirtiliyor.
Devletin petrol gelirlerinden kaynaklanan artık rezervleri, özel bir kalkınma ve yatırım fonuna ayrılıyor. Böylece şimdiye kadar hükümet politikası olarak yürütülen halkçı harcama programı, anayasa güvencesine kavuşturuluyor.
Konsey iktidarı
Halk iktidarının doğrudan demokrasi ve toplumsal ihtiyaçların önceliği ilkeleriyle güçlenmesi doğrultusunda konseyler, temel örgütlenme biçimi olarak tanımlanıyor. Tüm kamu hizmetleri, konseylerin denetimine açılıyor.
Desantralizasyonun teşvik edildiği tüm düzenlemeler, halk iktidarının merkezi ve denetime açık örgütlenmesini teşvik edecek şekilde değiştiriliyor. Desantralizasyon ilkesi, yerini örgütlü vatandaşların doğrudan yönetimi ilkesine bırakıyor.
Yerel yönetimler, merkezi denetime tabi tutuluyor, bütçeleri halk konseylerinin finanse edilmelerini sağlayacak bir biçimde yüzde 5 oranında arttırılıyor. Konseyler, halk meclislerinin icracı kolları olarak tanımlanıyor. Konsey üyeleri, meclis üyeleri tarafından istenildiği an geri çağrılabiliyor.
Ulusal hükümet konseyi, Başkan tarafından belirleniyor, Başkan, yedi yıllığına ve sınırsız kez seçilebiliyor ve halk tarafından geri çağrılabiliyor.
Sosyal güvenlik sistemleri tekleştiriliyor ve devlet garantisine alınıyor.
Ve silahlı kuvvetler
Ordunun adı Bolivarcı Silahlı Kuvvetler olarak değiştiriliyor, yurtsever, halkçı ve antiemperyalist olduğu, asla oligarşinin hizmetine giremeyeceği hükme bağlanıyor. Askere siyaset yasağı kaldırılıyor, sadece parti aktivisti olamayacakları belirtiliyor.
Anayasal değişiklikler için seçmenlerin yüzde 20'sinin, kurucu meclis toplanması için ise yüzde 30'unun imzasının toplanması gerekiyor.
Değişikliklerin ikinci bloğunda ise cinsiyet ayrımcılığının yasaklanması, kişilerin oturdukları birincil konutlarına el konulmasının ya da kamulaştırılmasının yasaklanması, üniversite yönetimlerinin seçilmesinde öğrenci, emekçi ve öğretim üyelerine eşit oy hakkı, devlet, hükümet ve belediyeler denetim mekanizmasının kurulması, Yüksek Mahkeme yargıçlarının Ulusal Meclis kontrolüne alınması ve olağanüstü hal hükümleri bulunuyor.
![]() | ABD: Sınır ötesi hakkınız |
![]() | İran'a baskı artıyor |
![]() | Belediyeler tartışması AKP'yi böldü |
![]() | Asgari ücret için ilk toplantı bugün |
![]() | Küba Silahlı Kuvvetleri 51 yaşında |